Valentin Vigier, Head of ESG Research bij La Financière de l’Échiquier.
Het recente faillissement van Northvolt, de Zweedse marktleider op het gebied van batterijen voor elektrische voertuigen, na dat van Britishvolt in 2023, laat zien hoe moeilijk het voor Europa is om een sector te ontwikkelen die essentieel is voor zijn ambities op het gebied van elektrificatie en onafhankelijkheid. De opkomst van een recyclingsector vereist enorme investeringen en de financiering van technologische innovaties is van cruciaal belang om de uitdagingen op het gebied van internationale concurrentie aan te gaan.
Een ambitieus kader voor een circulaire economie
Het idee lijkt echter eenvoudig. Nu de energietransitie in een stroomversnelling komt, is de recycling van batterijen in Europa een belangrijke uitdaging. Maar met de opkomst van elektrische voertuigen en energieopslagsystemen explodeert de vraag naar lithium, kobalt en nikkel [1]. Europa is echter volledig afhankelijk van de invoer van deze zeldzame metalen, waarvan de winning en vooral de raffinage grotendeels door China worden gecontroleerd. Recycling lijkt een oplossing om de Europese soevereiniteit te waarborgen, de bevoorrading van de industrie veilig te stellen en tegelijkertijd de opening van mijnen [2] met een mogelijk grote lokale impact op het milieu te beperken.
Om deze afhankelijkheid te verminderen, heeft de Europese Unie strenge regelgeving ingevoerd. Een verordening inzake batterijen en batterijafval stelt sinds 2023 doelstellingen vast voor de inzameling en terugwinning van batterijafval. Zo moet vanaf 2028 50% van het lithium en 90% van het kobalt en nikkel in batterijen worden gerecycled. Er worden ook verplichte minimumniveaus voor het gehalte aan gerecycleerde materialen in nieuwe industriële batterijen vastgesteld. Dit regelgevingskader heeft een tweeledig doel: een aantrekkelijke recyclingmarkt voor de industrie openen en tegelijkertijd een positieve productie- en consumptiecyclus creëren.
Technologische en economische uitdagingen
Het recyclen van batterijen is een complex en kostbaar proces dat verschillende uitdagingen met zich meebrengt. In de eerste plaats is er de beschikbaarheid van grondstoffen voor de fabrieken. Er is echter een verschil van ongeveer tien jaar tussen de productie van de batterij en het einde van de levensduur, waardoor de eerste fabrieken op productieafval moeten draaien. Daar komt nog bij dat de elektrische auto’s in Europa moeite hebben om van de grond te komen en te kampen hebben met concurrentieproblemen. Ten slotte bestaat er onzekerheid over de chemische samenstelling die het meest wordt gebruikt in batterijen – nikkel-kobalt-mangaan (NMC) of lithium-ijzerfosfaat (LFP) – en waarvan de restwaarde kan variëren van het dubbele tot het drievoudige.
Het ecosysteem structureren
Hoewel de uitdagingen groot zijn, zoals blijkt uit het stopzetten of uitstellen van de financiering van grote projecten door Suez, Eramet, Stellantis en Orano, hebben sommige spelers deze uitdagingen aangegrepen om de sector vooruit te helpen en zich in te zetten voor een deugdzame circulaire economie. In juni 2025 heeft de Franse start-up Battri zijn eerste recyclingfabriek geopend. Het doel is om de “black mass” uit batterijen te halen. Dit zwarte poeder, een mengsel van mineralen en metalen, vormt de eerste schakel in de recycling. Het wordt vervolgens verkocht aan industriëlen om te worden geraffineerd en gebruikt voor de productie van nieuwe batterijen.
Start-ups kunnen zich dankzij hun geoptimaliseerde kostenstructuur en operationele reactievermogen gemakkelijk aanpassen aan de schommelingen van de opkomende markt, maar ook beursgenoteerde spelers ontwikkelen deze expertise. Zo beschikt afvalverwerkingsspecialist Veolia over vier sites die tot 30.000 ton batterijen kunnen verwerken, van inzameling tot raffinage, wat neerkomt op bijna 100.000 batterijen voor elektrische voertuigen. Een ander voorbeeld is Derichebourg, dat in mei een samenwerking aankondigde met de Koreaanse batterijfabrikant LG.
Hoewel de recycling van batterijen nog in de kinderschoenen staat, vormt het vandaag de dag een essentiële schakel in de energietransitie. Het is van cruciaal belang om bedrijven te ondersteunen bij het aangaan van deze uitdaging.
[1] Tussen 2017 en 2022 is het wereldwijde verbruik van lithium meer dan verdrievoudigd, dat van kobalt is met 70% gestegen en dat van nikkel met 40% – Global Critical Minerals Outlook, IAE, mei 2025
[2] www.transportenvironment.org/articles/from-waste-to-value-the-potential-for-battery-recycling-in-europe
